CASE: Focus in complexe netwerken

Kompaan en De Bocht

Kompaan en De Bocht signaleert en realiseert preventie en hulpverlening op het gebied van opgroei- en opvoedingsproblematiek, ontwikkelingsproblematiek en geweld in afhankelijkheidsrelaties (opgroeien, ontwikkeling en veiligheid). Kompaan en De Bocht kijkt naar de mens in haar/zijn (gezins)context. Kompaan en De Bocht werkt aan kracht en weerbaarheid en erkent de speciale kwetsbaarheid van vrouwen en kinderen. Kompaan en De Bocht wil mensen met haar hulp steeds sterker door het leven laten gaan.

Aanleiding (why)

Zowel jeugdzorg als vrouwenhulpverlening werden de afgelopen decennia gekenmerkt door een steeds verdere vermaatschappelijking. Ook de visie van waaruit zorg wordt gegeven, is veranderd van overnemen naar ondersteunen, versterken en inzetten op sociale groei. Daarnaast is de ondersteuning van de cliënt niet langer vrijblijvend en wordt er een wederkerigheid in de relatie verondersteld, waarbij in voorkomende gevallen drang en dwang kunnen en mogen worden uitgeoefend Doelmatige zorg vereist de inzet van meerdere organisaties die zich in een netwerkachtige constructie gezamenlijk richten op de vraag ‘hoe kunnen we deze klant/dit gezin helpen’. Het zich ontwikkelende nieuwe paradigma heeft grote effecten op de huidige organisaties: er is sprake van een overgang van individuele organisaties naar organisaties die acteren in netwerken; van de structuur als leidend organisatieprincipe naar het proces als leidend principe. De vraag is hoe hier inhoud en vorm aan te geven.

Doel (what)

Het doel is te komen tot transorganisatorisch samengestelde teams die bestaan uit medewerkers van verschillende organisaties, zoals het schoolmaatschappelijk werk en de GGD, de GGZ, het welzijnswerk, aangevuld met de specialisten van Kompaan en De Bocht.

Hoe (how)

Het Zorg- en Veiligheidshuis is een goed voorbeeld van de nieuwe wijze van werken waarbij de betrokken partijen de moed hebben gehad om de ketenaanpak te laten prevaleren boven de eigen organisatie. De interventieteams van het Zorg- en Veiligheidshuis zijn transorganisatorisch en bestaan uit medewerkers van de zeven operationele partners van het Zorg- en Veiligheidshuis. De interventieteams hebben een vaste werkwijze met als doel voor een snelle toeleiding naar hulp te zorgen met als motto “Niemand gaat de deur uit zonder een snelle en merkbare reactie”. Daarnaast kunnen de interventieteams een breed scala aan middelen inzetten, van preventie, en (na)zorg tot repressie.

Ervaringen

  • Het succes van Kompaan en De Bocht wordt bepaald door zowel de klant centraal te stellen als een bedrijfsmatige aanpak te hanteren.
  • Je goed realiseren dat de klanten niet zelf kunnen kiezen omdat er geen ander aanbod is en het een kwetsbare groep betreft. Dit verplicht de organisatie tot buitengewoon professionele hulpverlening.
  • De visie/ambitie van het Zorg- en Veiligheidshuis Midden-Brabant laat expliciet ruimte voor repressie.
  • De bestuurders van de bij het Zorg- en Veiligheidshuis Midden-Brabant betrokken organisaties durven andermans organisaties de ruimte te geven.
  • Het hebben van een eigen budget maakt het Zorg- en Veiligheidshuis Midden-Brabant minder kwetsbaar/afhankelijk van het wel en wee van andere organisaties.
  • Het proces rondom de klant centraal stellen maakt een snelle en makkelijke doorstroming naar andere organisaties mogelijk; een goede inbedding van alle partijen in de keten.

Reflectie

Kompaan en de Bocht acteert op een terrein met een relatief hoog risico voor de betrokkenen waardoor snelle en heldere interventie mogelijk moeten zijn. Door de focus op de doelgroep en een no nonsense bedrijfsmatige aanpak hebben alle betrokken partijen hun eigen organisatie gevoegd naar het proces, van structuur naar procesdenken. Interessante vraag is of dit model ook werkt in situaties waarin de noodzaak tot ingrijpen niet zo dwingend is.

Aanvullende informatie

Lees hier de volledige case